Chia sẻ

H.PYLORI VÀ BỆNH LÝ DẠ DÀY TÁ TRÀNG  

By Victoria Healthcare 09 Tháng 8 2019

H.PYLORI VÀ BỆNH LÝ DẠ DÀY TÁ TRÀNG  

Câu hỏi: Xin BS cho biết sơ lược về vi trùng H. Pylori và ảnh hưởng của vi trùng lên dạ dày?

 Vi trùng H. Pylori được hai BS người Úc là Warren và Marshall tìm ra năm 1982 và được chính thức đặt tên là Helicobacter Pylori năm 1989. Việc phát hiện ra vi trùng làm thay đổi quan niệm về loét dạ dày. Từ trước tới nay người ta cho là loét dạ dày là do acid, sau khi tìm ra vi trùng thì quan điểm loét dạ dày thay đổi là do vi trùng. Như vậy vi trùng là một trong những tác nhân chính gây ra loét dạ dày và có thể dẫn đến ung thư dạ dày.

Câu hỏi: Vi trùng nguy hiểm như vậy thì mình có nên khám cho tất cả mọi người và điều trị để phòng loét dạ dày và ung thư dạ dày?

Như trên đã nêu vi trùng có thể gây loét và ung thư dạ dày, nhưng cho tới nay, người ta vẫn còn nhiều nghiên cứu về hoạt động của vi trùng tác động lên dạ dày, đặc biệt là không phải ai bị nhiễm vi trùng đều bị loét và ung thư dạ dày. Việc điều trị vi trùng đại trà cho tất cả mọi người sẽ rất tốn kém và tạo nên kháng thuốc vì không theo dõi kết quả điều trị.

Chỉ định điều trị vi trùng hiển nhiên ở những người có loét dạ dày tá tràng, còn các chỉ định chưa rõ ràng như: diệt vi trùng cho các bệnh nhân phải dùng thuốc kháng viêm kéo dài, bệnh nhân có các rối loạn tiêu hóa trên như đầy bụng, đau thượng vi… Một nghiên cứu ở Mỹ cho thấy ở nhóm bệnh nhân có rối loạn tiêu hóa trên, nhưng khi nội soi không có loét thì việc điều trị vi trùng không có lợi, không giảm được triệu chứng. Không có chỉ định điều trị vi trùng cho những người trong cùng gia đình bị nhiễm H. Pylori nhưng không có triệu chứng hoặc những người trong gia đình có người bi ung thư dạ dày do nhiễm H. Pylori.

Câu hỏi: Làm sao để biết được minh có bị nhiễm vi trùng hay không?

Có nhiều phương pháp chẩn đoán nhiễm H. Pylor, có thể chia làm hai nhóm:

  • Không xâm phạm: như thử máu, thử phân, thổi bong bóng
  • Xâm phạm: nội soi dạ dày làm clo test và sinh thiết.

Trong các thử nghiêm không xâm phạm thì thổi bóng có độ tin cậy cao nhất, tuy nhiên chi phí cao và bệnh nhân phải ngưng kháng sinh ít nhất là 4 tuần và thuốc ức chế acid 2 tuần trước khi làm xét nghiệm. Còn các xét nghiệm như thử máu, thử phân thì độ tin cây không cao, tùy thuộc vào các que thử, thuốc thử của hãng sản xuất và không thực hiện cho trẻ em vì không chính xác. Đồng thời xét nghiệm thử máu là xét nghiệm tìm kháng thể của vi trùng nên không dùng để kiểm tra kết quả điều trị, vì bệnh nhân có thể còn kháng thể sau 6 tháng mặc dù đã điều trị hết vi trùng.

Nội soi dạ dày làm clo test có độ chính xác cao như test thổi bong bong, ngoài ra còn cho biết thêm tổn thương của dạ dày, như viêm, loét, u …. Khi soi BS sẽ lấy một mẩu mô của dạ dày, vùng hang vị để làm clo test. Kết quả Clo test cần phải được theo dỏi sau 24h vì một số trường hợp vi trùng phản ứng chậm nên ngay sau khi soi kết quả âm tính, nhưng 24h sau kết quả đổi màu dương tính. Cũng như test thổi bong bong, bệnh nhân cần ngưng các thuốc kháng sinh và ức chế acid trước khi làm clo test ít nhất 4 tuần.

 Câu hỏi: Khi chẩn đoán bị nhiễm vi trùng thì phải làm sao, uống thuốc có hết không?

Khi bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm H. Pylori thì cần xem có chỉ định điều trị hay không. Như trên đã nêu, điều trị chỉ có lợi trong một số trường hợp như loét dạ dày tá tràng, ung thư dạ dày, viêm dạ dày… Còn bệnh nhân chỉ có đau vùng dạ dày như rối loạn tiêu hóa, đầy bụng khó tiêu thì có nhiều nguyên nhân gây ra không phải chỉ do vi trùng nên việc điều trị vi trùng không chắc là sẽ hết đau.

Vì vi trùng H. Pylori rất kháng thuốc nên phác đồ điều trị thường bao gồm ít nhất hai kháng sinh và một thuốc giảm acid, thời gian điều trị từ 10-14 ngày. Có nhiều phát đồ điều trị H. Pylori, tùy theo dịch tể kháng thuốc của từng vùng, bác sĩ có thể chỉ định phác đồ điều trị khác nhau. Bệnh nhân phải tuân thủ phác đồ điều trị không được ngưng thuốc khi không có chỉ định của BS

Một điều quan trọng là do vi trùng kháng thuốc nhiều nên sau khi điều trị BN phải được kiểm tra lại vi trùng. Việc kiểm tra lại vi trùng được thực hiện bằng xét nghiệm thổi bong bong hoặc nội soi làm clo test. Bệnh nhân phải ngưng thuốc theo hướng dẩn của các xét nghiệm đã nêu trên.

 Câu hỏi: Vậy bác sĩ có lời khuyên gì cho bệnh nhân đề phòng ngừa loét dạ dày - tá tràng và tầm soát sớm ung thư dạ dày?

Dạ dày là một cơ quan chịu ảnh hưởng nhiều của sinh hoạt cá nhân, ăn uống không điều độ, kém vê sinh thì dạ dày sẽ bị ảnh hưởng đầu tiên. Một cuộc sống lành mạnh, ăn uống điều độ, hạn chế rượu bia, thuốc lá và tập thể dục giảm stress sẽ giúp bạn tránh nhiều bệnh trong đó có bệnh dạ dày.

Để phòng ngừa ung thư, bạn nên tuân thủ các lời khuyên của bác sĩ, không nên hút thuốc lá, khi có dấu hiệu bất thường của dạ dày như:

  • Đau thượng vị nhiều liên quan tới ăn, hoặc đau nửa đêm
  • Sụt cân không rõ nguyên nhân
  • Thiếu máu không rõ nguyên nhân
  • Nôn mửa sau ăn
  • Trên 40 tuổi có rối loạn tiêu hóa kéo dài trên 2 tuần bao gồm đầy bụng, ợ chua, đau thượng vị.

Khi có các dấu hiệu trên BS sẽ nội soi dạ dày chẩn đoán chính xác bệnh điều trị sớm.

BS NGUYỄN VĨNH TƯỜNG

HỘI VIÊN HỘI NỘI SOI TIÊU HÓA HOA KỲ