Tai mũi họng

Khi nào cần dùng kháng sinh trong viêm họng?

Viêm họng là một bệnh thông thường và có khắp nơi trên thế giới, ở mọi lúc mọi nơi. Viêm họng thường biểu hiện bằng nuốt đau, rát họng, sốt, có thể kèm theo ho, chảy nước mũi, đau tai, nổi hạch cổ. Phần lớn viêm họng là do siêu vi và là một phần của bệnh cảm thông thường, một số viêm họng là do vi khuẩn, trong đó thường gặp nhất là liên cầu khuẩn (Streptococcus) tán huyết bêta nhóm A. Khoảng 15-30% viêm họng ở trẻ từ 5-15 tuổi có nguyên nhân do liên cầu khuẩn (Streptococcus) này.

Thuốc kháng sinh

Rất khó để phân biệt viêm họng do siêu vi hay do liên cầu khuẩn (Streptoccocus) bằng khám thông thường vì triệu chứng giữa 2 loại viêm họng gần như giống nhau, vì vậy cấy họng hoặc làm xét nghiệm nhanh phết họng tìm Streptoccocus (kết quả có trong vòng 15 phút) là phương pháp hiện nay dùng để phân biệt viêm họng do siêu vi hay do vi khuẩn.

Thông thường, viêm họng do siêu vi thường sẽ tự khỏi, triệu chứng đau họng sẽ hết trong vòng 5-7 ngày, còn ho và sổ mũi có thể kéo dài 2-3 tuần. Bệnh nhân chỉ cần nghỉ ngơi, uống nhiều nước, dinh dưỡng đầy đủ, tránh khói thuốc lá (tránh hút thuốc lá,và tránh đứng gần người đang hút thuốc lá), tránh bụi, có thể giảm đau họng bằng cách uống nước lạnh hoặc ngậm đá lạnh. Đôi khi Bác sĩ sẽ dùng thêm 1 số thuốc hỗ trợ như thuốc giảm đau, hạ sốt, nước muối xịt rửa mũi để giảm nhẹ triệu chứng.

Tuyệt đối không sử dụng kháng sinh trong viêm họng do siêu vi vì không những không có tác dụng điều trị bệnh, mà còn có thể có một số tác dụng phụ khi dùng kháng sinh như dị ứng thuốc, tiêu chảy,… và quan trọng nhất là có thể dẫn đến tình trạng kháng thuốc sau này, nghĩa là vi khuẩn có khả năng tự chống lại thuốc kháng sinh, dẫn đến hậu quả là viêm nhiễm bị mất kiểm soát, khó điều trị, tăng nguy cơ tử vong cho người bệnh. Chúng ta chỉ sử dụng kháng sinh khi có bằng chứng chắc chắn của nhiễm trùng, và khi dùng kháng sinh phải đúng thuốc, đủ liều và đủ thời gian, dùng kháng sinh quá ngắn ngày hoặc quá dài ngày đều làm tăng nguy cơ kháng thuốc của vi khuẩn. Vì vậy, khi có vấn đề về sức khỏe, các bạn nên đến khám với Bác sĩ để có hướng điều trị phù hợp, không nên tự ý mua thuốc tại các nhà thuốc để tự điều trị bệnh, sẽ rất nguy hiểm cho chính bản thân bạn, cũng như cho cả cộng đồng xã hội.

Khi xét nghiệm nhanh phết họng tìm liên cầu khuẩn (Streptococcus) tán huyết beta nhóm A dương tính thì Bác sĩ sẽ có chỉ định dùng kháng sinh cho bạn hoặc con bạn để giảm nhanh triệu chứng, đồng thời phòng ngừa các biến chứng hậu nhiễm liên cầu khuẩn như thấp tim, viêm cầu thận cấp. Nhóm kháng sinh thường dùng là Penicillin (hoặc Ampicillin, Amoxicillin), Cephalosporins, Macrolides và Clindamycine. Thời gian trung bình để điều trị là 10 ngày ở nhóm dùng Penicillin hoặc 5 ngày ở nhóm dùng Cefpodoxime, Cefdinir, hoặc Azithromycin.

BS Trần Thị Nguyệt – chuyên khoa Tai Mũi Họng